Inżynierowie stają się strategicznym zasobem świata. Sztuczna inteligencja, energetyka, półprzewodniki i obronność napędzają globalny kryzys kompetencyjny

Raport „Global Engineering World of Work Outlook 2026” przygotowany przez ManpowerGroup pokazuje, że globalny rynek pracy wszedł w okres chronicznego niedoboru talentów. Aż 73% pracodawców deklaruje trudności ze znalezieniem wykwalifikowanych inżynierów.

Jednocześnie świat potrzebuje dziś gigantycznych inwestycji infrastrukturalnych. Według danych przywoływanych w raporcie na rozwój infrastruktury transportowej, energetycznej, społecznej i cyfrowej trzeba będzie przeznaczać około 4 bln USD rocznie. 

To właśnie ta kombinacja — eksplozji inwestycji i kurczącej się podaży specjalistów — staje się jednym z największych wyzwań dla przemysłu XXI wieku.

Inżynierowie fundamentem współczesnej gospodarki

Autorzy raportu podkreślają, że przeciętny człowiek praktycznie nie jest w stanie funkcjonować bez efektów pracy inżynierów. Samochód zawiera ponad 30 tys. elementów wymagających projektowania, testów i walidacji jakościowej. Podobnie wygląda sytuacja w przypadku smartfonów, systemów energetycznych, infrastruktury wodnej czy sieci telekomunikacyjnych.

Jeszcze dekadę temu wiele sektorów przemysłu funkcjonowało w stosunkowo stabilnym środowisku technologicznym. 

Dziś praktycznie wszystkie gałęzie gospodarki przechodzą równolegle kilka ogromnych transformacji:

• cyfryzację,
• elektryfikację,
• automatyzację,
• transformację energetyczną,
• rozwój AI,
• przebudowę globalnych łańcuchów dostaw,
• wzrost inwestycji obronnych,
• rozwój gospodarki cyrkularnej.

Każdy z tych procesów wymaga ogromnej liczby specjalistów.

Sztuczna inteligencja zmienia sposób pracy inżynierów

Jednym z najważniejszych wątków raportu jest wpływ sztucznej inteligencji na pracę inżynierów. 

ManpowerGroup podkreśla, że AI nie eliminuje zapotrzebowania na specjalistów. Wręcz przeciwnie — zwiększa znaczenie kompetencji technicznych, analitycznych i kreatywnych. Automatyzowane są głównie zadania powtarzalne, takie jak analiza danych, dokumentacja techniczna czy część procesów projektowych.

W praktyce oznacza to, że rola inżyniera przesuwa się coraz bardziej w stronę:

• rozwiązywania złożonych problemów,
• integracji systemów,
• analizy procesów,
• podejmowania decyzji,
• zarządzania projektami,
• współpracy międzydziałowej.

Aż 80% pracodawców uważa, że największą korzyścią z AI w pracy inżynierów będzie wsparcie rozwiązywania problemów i kreatywności. Tyle samo wskazuje również na znaczenie sztucznej inteligencji w szkoleniach i rozwoju kompetencji.

Jednocześnie firmy zaczynają dostrzegać nowe ryzyka. Blisko jedna trzecia organizacji deklaruje, że obecni pracownicy nie mają wystarczających kompetencji do efektywnego wykorzystywania narzędzi AI.

Raport zwraca również uwagę na rosnące obawy związane z erozją kompetencji technicznych. Według cytowanych badań 76% inżynierów i architektów uważa, że nadmierne uzależnienie od sztucznej inteligencji może prowadzić do stopniowej utraty kluczowych umiejętności.

To szczególnie istotne w kontekście transferu wiedzy pomiędzy pokoleniami pracowników. Co ważne aż 57% zatrudnionych deklaruje, że nigdy nie otrzymało mentoringu lub coachingu w obecnym miejscu pracy.

Rosnący apetyt świata na energię napędza walkę o inżynierów 

Raport pokazuje wyraźnie, że jednym z największych motorów wzrostu zapotrzebowania na inżynierów będzie sektor energetyczny. Globalny popyt na energię elektryczną ma rosnąć średnio o ponad 3,5% rocznie do końca dekady. 

Jednocześnie rozwój sztucznej inteligencji oraz usług chmurowych napędza gwałtowną rozbudowę centrów danych. Ich zużycie energii może podwoić się do 2030 roku. 

Tworzy to ogromne zapotrzebowanie na:

• inżynierów elektryków,
• specjalistów od systemów zasilania,
• ekspertów od HVAC,
• projektantów infrastruktury energetycznej,
• specjalistów od automatyki,
• inżynierów systemów chłodzenia,
• ekspertów od energetyki odnawialnej.

Autorzy raportu podkreślają, że megatrendy związane z elektromobilnością, cyfryzacją i AI powodują trwały wzrost popytu na specjalistów odpowiedzialnych za systemy energetyczne i infrastrukturę elektryczną. 

Problem polega na tym, że liczba dostępnych inżynierów praktycznie nie rośnie.

W Stanach Zjednoczonych każdego roku nie udaje się obsadzić około jednej trzeciej z ponad 400 tys. nowych stanowisk inżynierskich. Wielka Brytania do 2030 roku może stracić około 20% obecnych inżynierów przechodzących na emeryturę. Oznacza to potencjalny deficyt około miliona specjalistów. Japonia może odnotować brak nawet 700 tys. pracowników technicznych.

Półprzewodniki stają się największym polem walki o talenty

Sektor półprzewodników należy dziś do najbardziej strategicznych obszarów globalnej gospodarki i jednocześnie do branż najmocniej dotkniętych deficytem kadr inżynierskich. 

ManpowerGroup podkreśla, że układy scalone stały się fundamentem praktycznie całej współczesnej gospodarki cyfrowej — od sztucznej inteligencji i centrów danych po smartfony, motoryzację oraz przemysł obronny.

Według prognoz wartość globalnego rynku półprzewodników wzrośnie z 627 mld USD w 2024 roku do 1,3 bln USD w 2030 roku.

Rosnące inwestycje w nowe fabryki gwałtownie zwiększają zapotrzebowanie na wykwalifikowanych specjalistów. Raport wskazuje, że do 2030 roku branża będzie potrzebowała około miliona nowych inżynierów.

Największe niedobory mają wystąpić:

• w Europie — ponad 100 tys. inżynierów,
• w regionie Azji i Pacyfiku — ponad 200 tys. specjalistów.

Szczególnie trudna sytuacja dotyczy inżynierów średniego i wyższego szczebla. To właśnie oni odpowiadają za:

• skalowanie produkcji,
• transfer wiedzy,
• rozwiązywanie najbardziej zaawansowanych problemów technologicznych,
• zarządzanie nowymi zakładami produkcyjnymi,
• optymalizację procesów.

Raport wskazuje również, że firmy technologiczne mają ogromny problem ze znalezieniem specjalistów posiadających kompetencje związane ze sztuczną inteligencją.

Rosnące wydatki obronne zwiększają presję na rynek pracy

Rosnące napięcia geopolityczne powodują gwałtowny wzrost inwestycji w sektor obronny i lotniczy.

Raport pokazuje, że aż 76% pracodawców z branży ma trudności ze znalezieniem inżynierów, a 56% nie jest w stanie obsadzić stanowisk technicznych i produkcyjnych.

Jednocześnie sektor stoi przed ogromnym problemem demograficznym. 

W części europejskich regionów przemysłowych ponad:

• 43% techników,
• 36% inżynierów i menedżerów technicznych
• może przejść na emeryturę jeszcze przed końcem dekady.

To oznacza, że przemysł obronny zaczyna dziś konkurować o tych samych specjalistów z:

• sektorem AI,
• producentami półprzewodników,
• energetyką,
• przemysłem automotive,
• centrami danych.

Dodatkowo aż 42% pracowników sektora produkcyjnego deklaruje gotowość do zmiany pracodawcy w ciągu najbliższych sześciu miesięcy.

Gospodarka obiegu zamkniętego zwiększa znaczenie kompetencji technicznych 

Raport bardzo mocno akcentuje również znaczenie zrównoważonego rozwoju i gospodarki obiegu zamkniętego.

Światowa gospodarka nadal w dużej mierze opiera się na modelu „weź–wyprodukuj–zużyj–wyrzuć”. Efektem jest ponad 2 mld ton odpadów generowanych każdego roku. Według raportu do 2050 roku wartość ta może wzrosnąć do 3,4 mld ton. 

Od 1970 roku globalne wydobycie surowców potroiło się, odpowiadając za:

• 90% utraty bioróżnorodności,
• 55% emisji gazów cieplarnianych.

Autorzy raportu podkreślają, że realizacja celów związanych z gospodarką obiegu zamkniętego i zrównoważonym rozwojem będzie w dużej mierze zależała od kompetencji inżynierskich. 

Transformacja może mieć także ogromny wymiar ekonomiczny. W samych Stanach Zjednoczonych przejście na bardziej cyrkularne modele biznesowe może wygenerować nawet 1,5 bln USD dodatkowego wzrostu gospodarczego.

Już dziś w sektorach związanych z gospodarką cyrkularną pracuje od 121 do 142 mln osób na świecie.

Świat traci najbardziej doświadczonych specjalistów

Jednym z największych problemów wskazywanych w raporcie pozostaje starzenie się kadr.

Aż 90% pracodawców zatrudniających inżynierów deklaruje, że odejścia najbardziej doświadczonych pracowników wpływają na strategię HR.

Autorzy raportu określają to zjawisko mianem „silver tsunami”. Problem jest szczególnie istotny, ponieważ doświadczeni inżynierowie posiadają wiedzę, której trudno nauczyć wyłącznie na podstawie dokumentacji czy szkoleń. Dotyczy ona m.in. procesów produkcyjnych, zarządzania projektami, rozwiązywania awarii czy skalowania produkcji. 

Autorzy raportu wskazują również na utrzymujący się niski udział kobiet w sektorze STEM. Obecnie stanowią one mniej niż 28% specjalistów pracujących w obszarach związanych z nauką, technologią, inżynierią i matematyką. 

Według autorów zwiększenie udziału kobiet w sektorze technologicznym stanie się jednym z kluczowych sposobów ograniczania przyszłych niedoborów kompetencyjnych.

Firmy muszą całkowicie przebudować strategie HR

Raport nie pozostawia wątpliwości: klasyczne podejście do rekrutacji przestaje działać.

Firmy będą musiały równolegle:

• zatrudniać,
• szkolić,
• przekwalifikowywać,
• utrzymywać,
• elastycznie pozyskiwać specjalistów z rynku.

ManpowerGroup wskazuje pięć głównych kierunków działania:

• budowę bardziej konkurencyjnego środowiska pracy, 
• rozwój programów dla młodych pracowników,
• regularne audyty kompetencji,
• inwestycje w rozwój nowych kompetencji pracowników, 
• budowę bardziej elastycznych strategii planowania zatrudnienia.

Coraz większe znaczenie mają mieć także:

• współpraca z uczelniami,
• rozwój programów mentoringowych,
• międzynarodowe pozyskiwanie talentów,
• elastyczne modele zatrudnienia,
• skracanie procesu rekrutacyjnego.

Raport podkreśla również, że wysokie wynagrodzenie przestaje być wystarczające. 

Inżynierowie oczekują dziś:

• elastyczności pracy,
• poczucia wpływu,
• rozwoju kompetencji,
• stabilności,
• sensu wykonywanej pracy,
• dostępu do nowoczesnych technologii.

Raport „Global Engineering World of Work Outlook 2026” pokazuje, że świat wchodzi w okres, w którym dostęp do kompetencji technicznych staje się równie strategiczny, jak dostęp do energii, surowców czy kapitału.

ManpowerGroup to globalny lider w obszarze rozwiązań dla rynku pracy. W dynamicznie zmieniającym się świecie pracy firma wspiera organizacje w transformacji poprzez pozyskiwanie, ocenę, rozwój i zarządzanie talentami, które pomagają przedsiębiorstwom osiągać przewagę konkurencyjną. Jednocześnie łączy miliony ludzi z wartościowym i stabilnym zatrudnieniem, umożliwiającym rozwój zawodowy i osobisty.