Ultre™ i narodziny ULCV. Polska redefinicja miejskiej logistyki

Ultre™ Mobility prezentuje Ultre 4 Cargo™ jako odpowiedź na najbardziej kosztowny i złożony element współczesnej logistyki – bezemisyjną ostatnią milę. Jednocześnie proponuje coś więcej niż nowy model pojazdu. Proponuje nową kategorię: Ultra Light Commercial Vehicle (ULCV), a także alternatywny model produkcji – mikrofabrykę zamiast gigafabryki.

To projekt, który łączy architekturę, inżynierię materiałową, urbanistykę i przemysł motoryzacyjny w jednej, spójnej wizji.

Od cyfrowej architektury do mobilności

Za projektem stoi dr Oskar Zięta, architekt i inżynier, twórca technologii FiDU™. Impuls pojawił się na początku lat 2000, kiedy pracował naukowo na ETH Zürich.

– W pewnym sensie zaczęło się od mojego dziadka, który był kowalem. Praca z metalem była w naszej rodzinie obecna od pokoleń – mówi Zięta. – Ale kluczowy moment nastąpił, gdy pracowałem na ETH w Zurychu. Z wykształcenia jestem architektem i właśnie tam pisałem pracę doktorską. Zacząłem wtedy zastanawiać się nad relacją między projektem cyfrowym a realnym procesem wytwarzania. Tworzymy zaawansowane modele 3D, a potem drukujemy je na papierze i ktoś na budowie próbuje odczytać intencję projektanta. Pomyślałem, że można ten etap zautomatyzować. Dlaczego nie eksportować plików bezpośrednio na maszyny sterowane numerycznie i nie produkować elementów dokładnie takich, jakie zaprojektowaliśmy w komputerze?

Architektura jest z natury unikatowa. Oczywiście wykorzystuje standardowe profile, ale bardzo wiele elementów tworzonych jest pod konkretne zamówienie. Zięta szukał rozwiązania, które pozwoli „szyć stalowe profile na miarę”, optymalizować je pod konkretne obciążenia i siły, a jednocześnie zachować elastyczność projektową.

Tak powstała technologia FiDU™ – kontrolowana deformacja cienkościennych elementów stalowych. Bez ciężkich pras, bez klasycznych tłoczników, bez matryc.

Naturalną konsekwencją prac badawczych było założenie firmy.

– Na początku była to forma startupu, spin-offu ETH w Zurychu. Spółka powstała w 2003 roku właśnie tam, w Szwajcarii. Kilka lat później przenieśliśmy działalność do Polski – mówi Zięta . – Działamy tu od 2009 roku.

Transfer firmy do kraju nie był przypadkowy. Z jednej strony oznaczał powrót do korzeni, z drugiej – stworzył możliwość rozwijania własnych technologii w oparciu o lokalne zaplecze inżynieryjne i produkcyjne. To w Polsce technologia FiDU™ zaczęła dojrzewać jako rozwiązanie przemysłowe, wykraczające poza obszar eksperymentu akademickiego i designu.

Precyzyjna technologia nowej mobilności

FiDU™ (Freie Innen Druck Umformung) umożliwia formowanie zamkniętych, cienkościennych struktur poprzez kontrolowane wytłaczanie pod ciśnieniem. Elementy są lekkie, a jednocześnie osiągają bardzo wysoką sztywność.

Rama pojazdów Ultre™ – FiDU Frame™ – powstaje właśnie w tej technologii. Konstrukcja została zweryfikowana w testach dynamicznych, wytrzymałościowych i zderzeniowych.

Kluczowe znaczenie ma fakt, że proces nie wymaga wielkogabarytowych pras przemysłowych. Eliminuje konieczność budowy kosztownych tłoczni. Redukuje zużycie materiału. Skraca czas przejścia od prototypu do produkcji.

Technologia jest rozwijana od 2005 roku i była nagradzana w sektorze designu przemysłowego. W 2020 roku aluminiowe krzesło Ultraleggera otrzymało MATERIALICA Design + Technology Award w ramach eMove360°.

Dziś FiDU™ trafia do motoryzacji. I zmienia logikę budowy pojazdu.

Built around the parcel

Ultre 4 Cargo™ to zeroemisyjny pojazd, który wypełnia lukę między rowerami i skuterami dostawczymi a tradycyjnymi vanami LCV. To czterokołowiec funkcjonujący w małej homologacji L7e-CU, ważący ok. 600 kg (bez baterii), o ładowności około 500 kg i 4 m³ przestrzeni ładunkowej. Może transportować paczki o długości do 2,8 m.

Pojazd ma 3,4 metra długości i 1,5 metra szerokości. Przy takich wymiarach jego zdolność przewozowa czyni go jednym z najbardziej efektywnych rozwiązań w swojej klasie. Jest zwinny, dynamiczny i przystosowany do poruszania się po zatłoczonych centrach miast oraz w strefach niskoemisyjnych.

– Zbudowaliśmy nie samochód, lecz narzędzie do transportu – podkreśla Zięta. – To pojazd kompaktowy, ale jednocześnie zaskakująco pojemny. Oferuje 4 m³ przestrzeni, czyli niemal czterokrotnie więcej niż rower cargo, a jednocześnie pozostaje o połowę mniejszy od dużego vana. Przy tym zapewnia funkcjonalność porównywalną z większym samochodem dostawczym.

Projekt powstał w ścisłej współpracy z użytkownikami. – Mieliśmy wiele spotkań z kurierami. Pytaliśmy, jakie parametry są dla nich najważniejsze. Ten pojazd powstał z nimi i dla nich.

Wnętrze zaprojektowano tak, aby kurier mógł wejść do środka i pracować w pozycji stojącej. Płyta podłogowa znajduje się na wysokości zaledwie 42 cm – to wartość niespotykana w tej klasie pojazdów. W praktyce oznacza to wejście i wyjście jednym krokiem, bez wspinania się do kabiny czy przestrzeni ładunkowej. Dla kuriera wykonującego dziesiątki takich operacji dziennie to realna oszczędność czasu i energii.

Monokokowa konstrukcja została podporządkowana zasadzie „form follows function”. Forma wynika z funkcji. Każdy milimetr przestrzeni pracuje na rzecz efektywności. Ograniczenie masy homologacyjnej do 600 kg wymusiło konsekwentną redukcję wszystkiego, co zbędne. Z baterią całkowita masa pojazdu może wynosić maksymalnie 1450 kg, co w połączeniu z niskim środkiem ciężkości zapewnia stabilność i wysoką efektywność energetyczną.

Ultre 4 Cargo™ nie jest więc pomniejszonym vanem. Jest precyzyjnie zaprojektowanym narzędziem miejskiej logistyki.

– To jest rewolucja i w gruncie rzeczy kilka innowacji w jednym projekcie. Pierwsza innowacja ma charakter produktowy – najprostsza w definicji, ale wcale nie banalna. To narzędzie dla kurierów zaprojektowane z myślą o pracy w przestrzeni miejskiej. Co istotne, zaczęliśmy pracować nad Ultre 4 Cargo™ siedem, a właściwie dziesięć lat temu. Dziś trafiamy w trend, który dynamicznie się rozwija – rosnącą sprzedaż pojazdów z segmentu LCV, czyli Light Commercial Vehicles, szczególnie w wersji elektrycznej – wyjaśnia Oskar Zięta. – Kompetencje budowaliśmy przez lata. Jesteśmy dobrzy w przewidywaniu kierunków rozwoju – nie tylko w branży motoryzacyjnej, ale również w projektowaniu i inżynierii. Wywodzimy się ze środowiska Zieta Prozessdesign, z obszaru designu, ultralekkich konstrukcji, sztuki i badań nad materiałami. W tych obszarach stworzyliśmy wiele innowacyjnych produktów, obiektów, systemów i konstrukcji. To doświadczenie projektowe i badawcze pozwoliło nam spojrzeć na mobilność z innej perspektywy – nie jako na kolejny samochód, lecz jako na precyzyjnie zaprojektowane narzędzie pracy. Drugą i najważniejszą innowacją jest technologia, którą wdrażamy do budowy kompleksowych, ultralekkich ram pojazdów, precyzyjnie dopasowanych do przebiegu sił w konstrukcji. To rozwiązanie pozwala nie tylko znacząco obniżyć masę, ale również zoptymalizować koszty wytwarzania.

Zwinny jak rower. Pojemny jak van.

Ultre 4 Cargo™ został zaprojektowany tak, aby zapewniać maksymalny komfort i wydajność pracy dostawców. Porusza się swobodnie w strefach niskoemisyjnych. Duże przeszklenia i kamera cofania poprawiają widoczność. Niski środek ciężkości sprawia, że pojazd jest wyjątkowo stabilny, a dzięki niewielkiemu promieniowi skrętu kerb to kerb (ok. 4,2 m) może swobodnie manewrować w wąskich uliczkach.

To pojazd-narzędzie, potrzebny tam, gdzie liczy się efektywność i elastyczność. Wyposażony został w przesuwne drzwi boczne z dwóch stron i niskie progi, które umożliwiają szybki i wygodny załadunek i wyładunek nawet w bezpośrednim sąsiedztwie budynków.

– To jest pojazd do pracy w trybie stop and go. Kurier rusza, zatrzymuje się, wysiada, wraca. Nie ma sensu, by diesel pracował pod domem, gdy ktoś idzie z paczką – mówi Zięta.

Pojazd wykorzystuje baterię 22 kWh i osiąga w cyklu miejskim ok. 200 km zasięgu. Niska masa przekłada się na wysoką efektywność energetyczną.

Samochód lokuje się pomiędzy M1/N1 a mikromobilnością jednośladową.

– Znajdujemy się dosłownie pomiędzy. Nie zabijamy ani jednej strony. W miastach przyszłości nie będzie miejsca na duże SUV-y.

Model produkcji? Mikrofabryka.

– Nie trzeba budować gigafabryki, żeby rozpocząć produkcję tak niewielkich, wyspecjalizowanych narzędzi transportowych. To rozwiązanie realne, skalowalne i dopasowane do dzisiejszych warunków rynkowych. Uważam, że w tym obszarze Polska mogłaby odgrywać wiodącą rolę. Wszystkie elementy są dziś na swoim miejscu – technologia jest gotowa, rynek dojrzewa, a zapotrzebowanie rośnie.

Autonomous-ready i modułowość

Równolegle rozwijany jest model Ultre 3 Sharing™ – kompaktowy, zeroemisyjny pojazd zaprojektowany z myślą o nowoczesnym cargo i carsharingu – elastyczny, lekki i przygotowany na autonomiczną przyszłość. Podobnie jak Ultre 4 Cargo™, zbudowany został na ramie FiDU Frame™. I tak jak poprzednik, maksymalizuje dostępną przestrzeń cargo na niewielkim obszarze.

Ultre 3 Sharing™ został zaprojektowany jako pojazd „autonomous-ready” – jego dach jest przygotowany pod montaż radarów i lidarów w czterech narożnikach, co ułatwia przyszłą integrację z systemami autonomicznej jazdy. Duże przeszklenia i panoramiczny, przezroczysty dach zapewniają dużą ilość światła wewnątrz oraz doskonałą widoczność. Dzięki szerokiej przedniej szybie użytkownicy zyskują pełną kontrolę nad otoczeniem, co zwiększa poczucie bezpieczeństwa i komfort jazdy.

Dzięki uniwersalnej architekturze wnętrza i łatwej do adaptacji konstrukcji Ultre 3 Sharing™ może w przyszłości przyjąć różne funkcje – od klasycznego pojazdu pasażerskiego, po mobilną platformę do przewozu towarów. Miejsce pasażera może zostać zastąpione dodatkowymi półkami, drugą kanapą lub po prostu przestrzenią ładunkową. Symetryczna konstrukcja umożliwia modyfikacje np. zastosowanie dwóch drzwi, przesuwnych rolet po obu stronach czy nawet całkowity demontaż dachu dla bezkontaktowego dostarczania towarów dronem. Taka elastyczność czyni go atrakcyjnym narzędziem zarówno dla operatorów flot współdzielonych, jak i systemów logistyki miejskiej nowej generacji.

– Nowa mobilność będzie opierać się na cyfrowym zarządzaniu flotami autonomicznych mikropojazdów. My projektujemy narzędzia gotowe na tę transformację.

Uznanie w Europie

14 października 2025 roku w Monachium ogłoszono laureatów eMove360° Award. Ultre 4 Cargo™ zwyciężył w kategorii Electric Utility Vehicle.

Nagroda przyznawana jest od 2019 roku w ramach konferencji eMove360° Europe, poświęconej mobilności elektrycznej i autonomicznej.

– Odbyliśmy wiele spotkań z osobami, które na co dzień pracują w logistyce miejskiej. Pytaliśmy ich, jak powinno wyglądać narzędzie do transportu, czego oczekują od pojazdu i jakie rozwiązania realnie ułatwiają im pracę. W oparciu o te rozmowy powstał projekt – komentuje Zięta.

Wśród wcześniej nagrodzonych projektów w konkursie eMove360° Award znalazły się m.in. KIA, Volvo Group, ZF Friedrichshafen i Webasto.

– Od wielu lat nagroda eMove360° Award jest znakiem jakości dla innowacji w obszarze elektromobilności. W ciągu mojej wieloletniej pracy jako członek jury miałem okazję oceniać i nominować wiele fascynujących projektów – od pojazdów elektrycznych, przez technologie ładowania i elektronikę, po koncepcje mobilności. Wiele z nagrodzonych rozwiązań zostało już zrealizowanych i z powodzeniem funkcjonuje na rynku – podkreślił Holger Czuday, dyrektor Automotive Cluster w Bayern Innovativ.

Polska jako twórca platform

Ultre™ nie jest dziś klasycznym producentem seryjnym. Spółka funkcjonuje jako studio badawczo-rozwojowe i poszukuje partnera przemysłowego do skalowania produkcji.

– Zmitygowaliśmy kluczowe ryzyka projektowe i technologiczne oraz doprowadziliśmy pojazd do poziomu gotowości wdrożeniowej. Jesteśmy przygotowani do uruchomienia produkcji, ale potrzebujemy partnera, który będzie w stanie skalować projekt, zarządzać łańcuchem dostaw, zoptymalizować BOM i prowadzić proces produkcyjny w sposób precyzyjny i powtarzalny – tłumaczy Bartłomiej Czerniak, COO Ultre. – Dziś wytwarzamy pojazdy w bardzo małych seriach. Funkcjonujemy jako zaawansowane studio badawczo-rozwojowe. Naszą przewagą jest szybkość działania, zdolność analizy trendów oraz umiejętność dopasowywania rozwiązań do dynamicznie zmieniających się warunków rynkowych. Pozwala nam to wyprzedzać kierunki rozwoju, zamiast jedynie na nie reagować.

Firma podpisała listy intencyjne na dostawy ponad 5 tys. pojazdów.

– W historii naszej firmy wszystkie projekty doprowadzaliśmy do końca. Nie zawsze udawało się zrealizować je dokładnie w zakładanym terminie, ale konsekwentnie finalizowaliśmy każdy z nich. Jestem przekonany, że z tym projektem będzie podobnie. Doprowadzimy go do pełnej realizacji.

Jeżeli model mikrofabryki zostanie wdrożony, Ultre™ może stać się przykładem przejścia Polski z roli poddostawcy do roli twórcy kompletnej platformy pojazdowej.

– Proszę przymknąć oczy i wyobrazić sobie miasto za pięć, dziesięć lat. Więcej mikromobilności. Mniej dużych pojazdów. Przestrzeń bardziej dla ludzi – wyjaśnia Oskar Zięta. - Skąd to wiemy? Jesteśmy architektami i pozostajemy w stałym kontakcie ze środowiskiem innych architektów oraz urbanistów. Obserwujemy kierunek, w jakim rozwijają się miasta. Przestrzeń miejska będzie w coraz większym stopniu dostosowywana do mikromobilności. W perspektywie kilkunastu lat duże samochody, w tym SUV-y, przestaną dominować w centrach miast. Zastąpią je mniejsze, zdecentralizowane środki transportu, umożliwiające szybkie i zeroemisyjne przemieszczanie się w obrębie aglomeracji. To naturalna konsekwencja zmian regulacyjnych i rosnącej świadomości społecznej. Pojazdy z silnikami Diesla mają bezpośredni wpływ na jakość powietrza i zdrowie mieszkańców. Oczywiście transport nie jest jedynym źródłem emisji — równie istotne są systemy ogrzewania budynków. Jednak ruch samochodowy w centrach miast pozostaje jednym z kluczowych czynników kształtujących jakość powietrza. Nie chodzi wyłącznie o ekologię. To również kwestia funkcjonalności i logiki urbanistycznej. Gęsto zabudowane miasta wymagają bardziej efektywnych, mniejszych i elastycznych form mobilności niż duże pojazdy prywatne.

Ultre™ projektuje narzędzia przystosowane do tej rzeczywistości już dziś. Łączy inżynierię, design i przemysł w jednej, konsekwentnej wizji.

To nie tylko nowy pojazd.

To próba przedefiniowania sposobu, w jaki projektujemy, produkujemy i wykorzystujemy mobilność w mieście.